TÜİK’le İstatistik III: Hayvansal Ürün Fiyat Yalanları

Bir vakit önce şunu demiştim TÜİK’in istatistikleriyle alakalı:

“Acaba Yunanistan’ı krize sürükleyen hesaplarda sahtecilik olayını biz 2012’de mi yapmaya başladık? Bir gün Tayyiban gidip gerçek sayıları görünce bunun cevabını bulabileceğiz ama ben, gece boyu baktığım tablolar sonucunda, uzunca bir süredir resmi rakamların külliyen yalan olduğuna inandım.”

Bugün bunu biraz kanıtlayalım. Kaynağımız TÜİK’in hayvansal ürün fiyatları.

Bu dayılara göre 2016’da fiyatlar şöyleymiş:

TÜİK’siz İstatistik III: Amerikan Seçimlerinden Beri Liranın Durumu

Liranın son 10 yılda en çok değer kaybeden 11. para birimi olduğunu söylemiştim. Peki, Amerikan seçimlerinden beri neler oldu? Gelin bir de ona bakalım.

Geçen seferki gibi birkaç paraya bakmayacağım. Canım sıkılıyor. Zaten Türkiye’ye bakınca geri kalanın da durumu azdan çoktan anlaşılıyor.

Kaynağımız yine xe.com. Sağ taraftan Historical Currency Rates kısmına tıklıyor, Lirayı seçiyor, tarihi giriyoruz. Karşımıza çıkan sayfayı bir Excel tablosuna kopyalıyor, sonra bugünü seçiyor ve aynı işlemi takip ediyoruz. Sonra alış-satış fiyatlarını oranlıyoruz, küçükten büyüğe sıralıyoruz ve karşımıza şu çıkıyor:

TÜİK’siz İstatistik I: Liranın 10 Yıllık Karşılaştırmalı Değer Kaybı

Lütfen önce şu Excel dosyasını bir açın. Korkmayın, adımı taşıyan bir sitede, önemli dosyalarımı sakladığım OneDrive üzerinden virüs yayacak değilim. Henüz o kadar yemedim kafayı. Zaten online olarak göreceksiniz, dilerseniz indireceksiniz.

Tabloda altı sayfa var. Bu altı sayfanın beşinde Türk Lirası, Gürcü Larisi, Polonya Zlotisi, Hindistan Rupisi ve Amerikan Dolarının 12 Kasım 2007 ve 12 Kasım 2017 tarihlerinde diğer kurlar karşısındaki değeri, 2017 değerinin 2007 değerine oranı, ve aradan geçen 10 sene içinde, tüm diğer para birimlerinin  karşısındaki ortalama değer değişimi oranı bulunmakta. Son sayfada bulguları yan yana koydum kıyas yapılabilsin diye.

Yazınca anlaşılması zor oldu. Siz dosyayı açın, tık diye anlarsınız.

TÜİK’le İstatistik I.V: Hangi Veriler? TÜİK İstatistiklerinin Kısıtlılığı ve Saçmalığı Üzerine Bir Not

Tüm gece, başka hiçbir işim yokmuş gibi, oturdum TÜİK’in istatistiklerine baktım. Neleri incelemişler, neleri hangi tarihlerde incelemişler, ne bulmuşlar, neyi incelemeyi ne zaman kesmişler diye baktım. Gördüğüm özetle üç şey oldu:

  1. Sayılar güzel gözüksün diye çeşit çeşit oynama yapılmış. Buna rağmen iyiye gitmeyen çok şey var.
  2. İnsani gelişimle alakalı hiçbir veri yok, ekonomiyle alakalı olanlarda da saçma sapan ölçümler dolu.
  3. Ülkenin geleceğiyle alakalı hiçbir şey yok. Çevre ve enerji başlığında sürdürülebilir kalkınma göstergeleri var misal, 2012 yılından sonrası yok. Daha da garibi (veya acısı), bu başlıkta geri dönüşümle alaklı hiçbir şey yok.

TÜİK’le İstatistik I: Gelir ve Gelirden Memnuniyet, Şükür ve Sadaka Ekonomisi

TÜİK’in, her istatistikle uğraşan kurum gibi, tonlarla manipülasyon yaptığını biliyoruz, söylüyoruz, ama kolayca anlatamıyoruz. Ben de iki amacı olan bir seriye başlamak istedim. İlk amaç, tahmin edeceğiniz üzere, sayılarla oynayarak nasıl gerçeklerin çarpıtıldığını gösterebileceğim(iz) bir kaynağa sahip olmak. İkincisi de Türkiye’nin durumunu görmek.

İlk yazıda insanların yaşam standartlarına bakmak istedim. En fakir grup gelirinden ne kadar memnun ve bu gelir ihtiyaçlarını ne kadar karşılıyor? TÜİK sağ olsun, benim yerime ilgili veriyi toplayıp sunmuş2. Hemen ilk veriye, gelirin ihtiyacı ne kadar karşıladığına bakalım. Kıyas olarak da 2003 ile 2016 yıllarını alalım (maviler 2003, turuncular 2016 verileri):

Site Footer